Cây Sầu Riêng Nói Gì Trước Mùa Khô?
20.03.2026
SERIES “LẮNG NGHE CÂY TRỒNG NÓI”
KỲ 04
NẮNG NÓNG VÀ NGUY CƠ XÂM NHẬP MẶN Ở ĐBSCL
CÂY SẦU RIÊNG NÓI GÌ TRƯỚC MÙA KHÔ?
_____________________________
Sau Tết Nguyên Đán, nhiều vùng trồng cây ăn trái tại Đồng bằng sông Cửu Long (ĐBSCL) bắt đầu bước vào những ngày nắng nóng kéo dài. Khi cái nắng ngày một gắt hơn và nguồn nước dần khan hiếm, những vườn sầu riêng - loại cây ăn trái mang lại giá trị kinh tế cao - cũng phải đối mặt với nhiều áp lực từ thời tiết và môi trường.
Nếu biết “lắng nghe” những phản ứng của cây sầu riêng, nhà vườn sẽ hiểu rõ hơn những điều cây đang cần trong mùa khô. Từ đó, bà con có thể chủ động chăm sóc vườn cây đúng cách, giúp cây duy trì sức sống và hạn chế rủi ro khi thời tiết trở nên khắc nghiệt.
Khi mùa khô bắt đầu gõ cửa vườn cây
“Tôi là cây sầu riêng, quen sống trong những khu vườn xanh mát của miền Tây. Tôi thích đất tơi xốp, đủ ẩm và nguồn nước ngọt dồi dào. Nhưng mỗi khi mùa khô đến, mọi thứ quanh tôi dần thay đổi.”
Sau Tết, nhiệt độ thường tăng nhanh. Nắng kéo dài trong khi mưa rất ít. Mực nước trong kênh rạch cũng dần hạ thấp, khiến việc quản lý nguồn nước tưới trở thành bài toán quan trọng của nhà vườn.
Ở một số năm, nước mặn còn có thể xâm nhập sâu vào nội đồng, đặc biệt ở các khu vực gần cửa sông. Đây là yếu tố cần được theo dõi cẩn trọng, bởi sầu riêng là loài cây khá nhạy cảm với sự thay đổi của đất và nguồn nước.
Khi đất khô và bộ rễ bắt đầu chịu áp lực
“Bộ rễ là nền tảng giúp tôi nuôi tán cây. Nhưng khi đất khô kéo dài, tôi phát triển khó khăn hơn.”
Rễ sầu riêng phân bố khá nông, chủ yếu ở tầng đất mặt. Khi đất thiếu ẩm hoặc nhiệt độ đất tăng cao, khả năng hút nước và dinh dưỡng của rễ sẽ giảm.
Khi đó cây dễ rơi vào trạng thái mất nước, hoạt động quang hợp suy giảm. Hệ quả là cành lá phát triển chậm, trái non dễ rụng và năng suất có thể bị ảnh hưởng.
Vì vậy trong mùa khô, việc giữ ẩm đất và chăm sóc bộ rễ đóng vai trò đặc biệt quan trọng để giúp cây duy trì sinh trưởng ổn định.
Khi nguồn nước bắt đầu có nguy cơ nhiễm mặn
“Điều tôi lo lắng hơn cả nắng nóng… là khi nguồn nước tưới không còn ngọt nữa.”
Sầu riêng là loài cây khá mẫn cảm với mặn. Khi độ mặn trong đất hoặc trong nước tăng lên, rễ cây sẽ gặp khó khăn trong việc hấp thu nước và dinh dưỡng.
Nếu tình trạng này kéo dài, cây có thể xuất hiện những biểu hiện như:
- Cháy mép lá
- Sinh trưởng chậm
- Rụng hoa hoặc rụng trái non
Trong thực tế, nhiều nhà vườn hiện nay đã chủ động đo độ mặn của nước trước khi tưới. Khi độ mặn vượt khoảng 0,5‰, việc lấy nước cần được cân nhắc kỹ để tránh gây tổn thương cho vườn cây.
Chuẩn bị vườn cây trước khi hạn và mặn xuất hiện
“Trước khi mùa khô trở nên khắc nghiệt, người nông dân đã bắt đầu chuẩn bị cho cả khu vườn của tôi.”
Giai đoạn đầu mùa khô là thời điểm rất quan trọng để chủ động phòng ngừa rủi ro từ hạn và xâm nhập mặn. Khi đất và nguồn nước được chuẩn bị tốt từ sớm, cây sẽ có sức chống chịu tốt hơn khi thời tiết trở nên bất lợi.
Nhiều nhà vườn tại ĐBSCL hiện áp dụng các biện pháp như:
- Củng cố đê bao để hạn chế nước mặn xâm nhập
- Vét mương và trữ nước ngọt trong vườn
- Tủ gốc bằng rơm rạ hoặc vật liệu hữu cơ để giữ ẩm và giảm nhiệt độ đất
- Bổ sung phân hữu cơ giúp cải thiện cấu trúc đất và tăng khả năng giữ nước
- Theo dõi độ mặn của nguồn nước trước khi tưới
Khi vườn sầu riêng đang chịu stress vì nắng nóng
“Trong những ngày nắng gắt, điều tôi cần nhất là được giữ lại sức sống.”
Khi cây chịu áp lực từ nhiệt độ cao hoặc thiếu nước, mục tiêu chăm sóc lúc này là giảm stress sinh lý và duy trì hoạt động sống của cây.
Nhà vườn thường tập trung vào các biện pháp:
- Điều chỉnh lượng nước tưới hợp lý để giữ độ ẩm đất ổn định
- Tỉa bớt cành hoặc trái non nhằm giảm áp lực dinh dưỡng cho cây
- Theo dõi vườn thường xuyên để phát hiện sớm sâu hại
Trong điều kiện nắng nóng, các loài côn trùng chích hút như rầy xanh và nhện đỏ thường phát triển mạnh. Chúng hút nhựa cây, làm lá suy yếu và giảm khả năng quang hợp.
Từ thực tế sản xuất, nhiều nhà vườn chọn sử dụng Incipio 100DC của Công ty Cổ phần Khử trùng Việt Nam (VFC) như một giải pháp giúp kiểm soát hiệu quả các đối tượng chích hút trong giai đoạn thời tiết khô nóng.
Incipio 100DC với công nghệ PLINAZOLIN® - phát minh mang tính lịch sử, là dạng dung dịch cô đặc với hạt phân tán siêu mịn, giúp bao phủ toàn bộ bề mặt lá, công phá lớp vỏ chitin của côn trùng mạnh mẽ.
Bên cạnh đó, việc bổ sung các sản phẩm kích thích sinh trưởng như Tora 1.1SL kết hợp Delfan Plus của VFC nhằm giúp cây tăng khả năng hấp thu dinh dưỡng và duy trì các hoạt động sinh lý trong điều kiện bất lợi.
Tora 1.1SL - thuốc kích thích sinh trưởng thiên nhiên, không mùi, rất an toàn cho môi trường và con người, vừa tăng khả năng quang hợp vừa giúp chống chịu điều kiện bất lợi (nóng/ lạnh…), kích thích sáng mắt cua, chống stress gây rụng bông, trái non và sượng cơm trên sầu riêng.
Delfan Plus - chứa các Amino Acid tự do hàm lượng cao, thiết yếu cho cây trồng, an toàn cho nông sản. Với công nghệ thủy phân độc đáo giúp cây trồng dễ hấp thu và chuyển hóa nhanh thành dinh dưỡng, giúp xanh lá, khỏe bông, chạy trái mạnh, trái tròn đều, gia tăng năng suất và chất lượng sầu riêng.
Kinh nghiệm phục hồi vườn sầu riêng sau hạn và mặn
“Sau những ngày nắng hạn, tôi cần được chăm sóc để phục hồi lại sức.”
Khi vườn cây vừa trải qua giai đoạn hạn hoặc có dấu hiệu nhiễm mặn, việc phục hồi cần được thực hiện từng bước.
Trước hết, nếu đất có dấu hiệu nhiễm mặn, nhà vườn có thể bón vôi kết hợp tưới xả rửa, giúp giảm lượng muối tích tụ trong đất và cải thiện môi trường cho bộ rễ.
Sau đó, việc bổ sung phân hữu cơ sẽ giúp cải thiện cấu trúc đất, tăng độ tơi xốp và kích thích hệ rễ mới phát triển.
Trong giai đoạn này, việc phun các sản phẩm hỗ trợ sinh trưởng như Tora 1.1SL kết hợp Delfan Plus của VFC có thể giúp cây tăng khả năng hấp thu dinh dưỡng, thúc đẩy tái tạo lá và phục hồi nhanh hơn.
Lắng nghe cây sầu riêng để chăm vườn tốt hơn
“Tôi là sầu riêng - một loài cây cần được chăm sóc cẩn thận. Khi đất đủ ẩm, nguồn nước an toàn và dinh dưỡng hợp lý, tôi vẫn có thể phát triển khỏe mạnh ngay cả trong những ngày nắng nóng.”
Trong bối cảnh biến đổi khí hậu, nắng nóng và nguy cơ xâm nhập mặn đang trở thành thách thức lớn đối với nhiều vườn cây ăn trái tại ĐBSCL. Nếu người nông dân chủ động theo dõi nguồn nước, chăm sóc đất và áp dụng đúng giải pháp kỹ thuật, vườn sầu riêng vẫn có thể thích nghi tốt và duy trì năng suất ổn định.
Hotline Nông dược VFC: 1800 577 757
Có thể bạn quan tâm
