Quản lý ốc bươu vàng hiệu quả trên ruộng lúa

Quản lý ốc bươu vàng hiệu quả trên ruộng lúa: Giảm nguồn ốc từ khâu làm đất và xử lý đúng lúc bằng Molluska 700WP

Ruộng vừa sạ, lúa mới nhú mầm là lúc ốc bươu vàng gây hại nặng nhất. Ở những ruộng có mật số ốc cao, bà con có thể mất cả chòm mạ chỉ sau vài đêm. Cây dặm sau luôn chậm hơn cây sạ trước, vừa tốn công, vừa khó chăm cho lúa lên đều. Để bảo vệ mạ đầu vụ, bà con cần làm ba việc theo thứ tự: giảm nguồn ốc ngay từ khâu làm đất, chặn đường ốc theo nước vào ruộng và thu gom ổ trứng trước khi nở. Khi mật số ốc vẫn còn cao, Molluska 700WP của VFC giúp diệt nhanh cả ốc lớn, ốc non và ốc con mới nở chỉ với một lần xử lý.

1. Vì sao ốc bươu vàng gây hại nặng ở giai đoạn mạ?

Ốc ưa lúa non và ăn trụi từng chòm

Ốc bươu vàng là loài ăn tạp nhưng đặc biệt ưa lúa non. Từ lúc hạt vừa nảy mầm đến khi cây mạ còn nhỏ, mềm, ốc có thể cắn ngang gốc và ăn hết cả cây. Khi ốc tập trung nhiều, mạ bị ăn trụi từng chòm, ruộng lên không đều và bà con phải dặm lại. Sau khoảng 20 - 25 ngày, khi thân lúa đã cứng, mức gây hại giảm hẳn. Vì vậy, toàn bộ việc quản lý ốc phải dồn vào giai đoạn từ làm đất đến 2 - 3 tuần sau sạ.

Nhận biết ổ trứng và vì sao phải gom trước khi nở

Khi thăm đồng, bà con dễ nhận ra trứng ốc nhờ màu hồng tươi, bám thành chùm trên thân cây, cọc, bờ ruộng hoặc bất kỳ vật gì nhô khỏi mặt nước. Ốc thường bò lên những vị trí này để đẻ vào chiều tối và ban đêm. Mỗi ổ có khoảng 120 - 500 trứng, sau 7 - 14 ngày trứng nở. Nghĩa là dù đã bắt được nhiều ốc lớn, chỉ cần bỏ sót vài ổ trứng, ruộng sẽ có thêm hàng trăm ốc con đúng lúc lúa vừa lên mầm. Ốc con mới nở rất nhỏ, khó nhìn thấy nhưng ăn mạ rất khỏe.

Nguồn ốc từ đâu vào ruộng?

Ốc bươu vàng có thể sống 2 - 3 năm, chịu được khô hạn bằng cách vùi mình trong bùn và hoạt động trở lại khi ruộng có nước. Ngoài số ốc còn lại từ vụ trước, nước lũ và dòng nước từ kênh mương cũng đưa ốc từ ruộng khác, ao hồ vào ruộng nhà. Đây là lý do trên cùng một thửa ruộng, bà con phải làm cả hai việc: thu bắt ốc bên trong và đặt lưới chắn ở cửa lấy nước.

2. Trước khi sạ, nhà nông cần làm gì để giảm nguồn ốc?

Biện pháp canh tác là nền tảng. Làm tốt bốn bước dưới đây, lượng thuốc cần dùng sau này sẽ ít hơn và hiệu quả cao hơn.

Sau khi thu hoạch: thả vịt, thu bắt ốc còn sót

Ở nơi có điều kiện, bà con thả vịt vào ruộng sau thu hoạch để vịt ăn ốc non và trứng. Đến khi làm đất cho vụ mới, tiếp tục thu bắt số ốc còn lại. Riêng những ruộng vụ trước bị ốc ăn mất nhiều mạ, nên dành công thu gom kỹ trước khi xuống giống, vì mật số ốc ở ruộng đó chắc chắn còn cao.

Khi làm đất: làm kỹ và tạo rãnh gom ốc

Làm đất kỹ giúp vùi và làm chết một phần ốc. Khi trang bằng mặt ruộng, bà con nên tạo các rãnh nhỏ dọc ruộng, cách nhau khoảng 10 - 15 m. Khi rút nước, ốc sẽ dồn xuống rãnh; bà con chỉ cần đi dọc theo rãnh để bắt, đỡ phải tìm từng con trên khắp mặt ruộng. Đây cũng là lúc thu bắt thuận tiện nhất vì chưa có mầm lúa, đi lại không sợ giẫm hư cây.

Trước khi lấy nước: đặt lưới chắn cửa mương

Đặt lưới chắn (mắt lưới khoảng 5 mm) tại miệng mương dẫn nước vào ruộng và kiểm tra, vớt ốc bám lưới mỗi lần cho nước vào. Với những thửa ruộng cùng lấy nước từ một con mương, dù bên trong đã được thu dọn, ốc vẫn theo cữ nước mới vào ruộng nếu cửa lấy nước để trống.

Cắm que dẫn dụ để gom trứng dễ hơn

Bà con cắm que, cọc tre hoặc nhánh cây trong ruộng, chừa một đoạn 30 - 40 cm nhô khỏi mặt nước, cách nhau vài mét, tập trung ở mé bờ và gần cửa nước. Ốc sẽ bò lên que để đẻ. Mỗi lần thăm đồng, bà con vừa bắt ốc dưới rãnh, vừa xem trên que có chùm trứng hồng mới thì gỡ bỏ ngay, bóp nát hoặc đem lên bờ phơi khô trước khi trứng nở.

3. Molluska 700WP diệt được những loại ốc nào trên ruộng lúa?

Molluska 700WP là thuốc trừ ốc bươu vàng trên lúa do VFC đăng ký và phân phối, chứa hoạt chất Niclosamide 700 g/kg, dạng bột thấm nước, đóng gói 100 g. Ưu điểm của sản phẩm là tác động nhanh và diệt được ốc ở mọi lứa tuổi: ốc con vừa nở, ốc non và ốc trưởng thành. Đặc điểm này rất phù hợp với ruộng đầu vụ, khi bà con dễ nhìn thấy ốc lớn nhưng thường bỏ sót những con nhỏ vừa nở từ các ổ trứng.

Khi tiếp xúc với thuốc, hệ hô hấp và hệ tiêu hóa của ốc bị tổn thương. Chỉ sau khoảng 1 - 2 giờ, ốc trúng thuốc ngừng ăn mầm lúa và cây mạ, sau đó chết hoàn toàn. Bà con có thể thấy ốc bò dạt lên bờ, mất dần chất nhờn, vỏ khô và nổi mùi. Tác động nhanh giúp hạn chế số cây mạ tiếp tục bị ăn trong những ngày đầu, nhờ đó giảm công dặm ở những chỗ lúa thưa.

Lưu ý: thuốc diệt ốc, không diệt trứng. Các ổ trứng màu hồng trên que và thân cây vẫn cần được tiếp tục thu gom sau khi phun.

4. Nên phun Molluska 700WP lúc nào và pha bao nhiêu cho một công ruộng?

Hai thời điểm xử lý

Bà con chọn một trong hai thời điểm sau, tùy tình hình ruộng:

• Trước khi sạ (1 - 2 ngày): phun khi ruộng có nước xăm xắp, sâu khoảng 2 - 3 cm, mặt ruộng đã trang bằng. Xử lý lúc này giúp hạ mật số ốc trong ruộng trước khi xuống giống, mầm lúa không bị cắn phá ngay từ ngày đầu.

• Khi đưa cữ nước đầu tiên vào ruộng sau sạ: đắp kỹ bờ bao, phun thuốc và giữ nước trong ruộng 5 ngày sau khi phun để thuốc tiếp xúc hết số ốc đang hoạt động. Bà con kiểm tra bờ bao trước khi pha thuốc để chắc rằng ruộng giữ được nước; nếu ruộng rò rỉ, thuốc bị loãng và trôi, hiệu quả giảm.

Nguyên tắc chung: phun khi ruộng có nước, ốc đang hoạt động. Không phun lúc ruộng khô hoặc nước quá sâu. Nên phun vào chiều mát, khi ốc bò ra ăn mạnh.

Liều lượng và cách pha

Dù xịt bằng bình tay hay phun bằng drone, bà con đều tính lượng Molluska 700WP theo diện tích ruộng: 30 g cho 1 công (1.000 m²), tương đương 300 g/ha, tức 1 gói 100 g dùng cho hơn 3 công. Cách pha cho từng thiết bị như sau:

• Xịt bằng bình tay: pha thuốc với ít nước cho tan đều rồi mới đổ đủ nước. Phun đều khắp mặt ruộng, chú ý kỹ mé bờ, góc ruộng, chỗ trũng và gần cửa nước vì ốc thường tập trung ở đó.

• Phun bằng drone: trước khi pha, xác định diện tích máy sẽ phun trong một lượt bay rồi cân thuốc theo tỷ lệ 30 g/1.000 m². Điều chỉnh hướng bay để phun sát bờ đê; nếu drone không phun tới mép bờ, bà con bổ sung bằng bình tay ở phần mé bờ để không chừa chỗ cho ốc trú.

• Ruộng ốc quá nhiều hoặc mực nước sâu hơn 5 cm: hiệu quả có thể giảm do thuốc bị loãng. Bà con nên rút bớt nước về mức 3 - 4 cm trước khi phun thay vì tự ý tăng liều.

5. Những điều không được làm khi dùng Molluska 700WP

• Không phun trên ruộng sạ ngầm (sạ chìm hạt trong nước) và ruộng không có bờ bao giữ nước.

• Không để nước ruộng đã phun thuốc chảy vào ao, mương nuôi thủy sản; thuốc trừ ốc gây độc cho cá, tôm. Khi súc rửa bình, không đổ nước rửa xuống kênh mương.

• Mang bảo hộ (găng tay, khẩu trang, ủng, áo dài tay) theo hướng dẫn trên bao bì; không ăn uống, hút thuốc khi pha và phun; tắm rửa sạch sau khi phun.

• Cất thuốc nơi khô mát, xa tầm tay trẻ em và thức ăn gia súc. Bao bì sau sử dụng gom về nơi thu gom theo quy định, không vứt xuống ruộng, kênh mương.

• Sau khi phun, tiếp tục thăm đồng, vớt xác ốc, gom ổ trứng mới và theo dõi mật số trong 2 - 3 tuần đầu sau sạ. Ruộng bị ốc nặng nhiều vụ liên tiếp nên xử lý cả hai thời điểm (trước sạ và cữ nước đầu) theo tư vấn của nhân viên kỹ thuật VFC.

6. Câu hỏi thường gặp

Molluska 700WP có diệt được trứng ốc bươu vàng không?
Không. Thuốc tác động lên ốc đang hoạt động trong nước, không diệt được trứng bám trên cọc, thân cây phía trên mặt nước. Bà con vẫn phải gom ổ trứng bằng tay. Tuy nhiên, khi trứng nở, ốc con rơi xuống nước gặp thuốc còn hiệu lực sẽ bị diệt; đó là lý do cần giữ nước trong ruộng 5 ngày sau phun.

Phun xong bao lâu thì ốc chết?
Sau khoảng 1 - 2 giờ ốc ngừng ăn, bò dạt lên bờ và chết trong vòng vài giờ đến một ngày tùy kích cỡ ốc và điều kiện ruộng. Bà con thăm đồng vào sáng hôm sau sẽ thấy ốc chết tập trung ở mé bờ.

Có cần phun lại lần hai không?
Thông thường một lần phun đúng thời điểm, đúng mực nước là đủ. Chỉ cần phun lại khi ruộng tiếp tục nhận ốc theo nước từ bên ngoài (chưa đặt lưới chắn) hoặc mật số ốc quá cao ở ruộng bị hại nặng nhiều vụ. Trường hợp này nên hỏi nhân viên kỹ thuật VFC trước khi phun.

Ruộng sạ ngầm thì xử lý ốc bằng cách nào? 
Không phun Molluska 700WP trên ruộng sạ ngầm. Với ruộng này, bà con xử lý ốc ở giai đoạn trước sạ (khi làm đất, có nước xăm xắp) hoặc sau khi rút nước, lúa đã mọc mầm và được đưa nước trở lại có bờ bao.

Một gói 100 g phun được bao nhiêu công?
Với liều 30 g/công, một gói 100 g dùng cho hơn 3 công (khoảng 3.300 m²). Một hecta cần 3 gói. Bà con nên cân thuốc theo diện tích thực tế, không chia gói ước chừng để tránh thiếu hoặc dư liều.

Quản lý ốc bươu vàng không chỉ là chuyện phun thuốc. Ruộng được làm đất kỹ, có rãnh gom ốc, có lưới chắn cửa nước và có que dẫn dụ gom trứng sẽ giảm phần lớn mật số ốc trước khi lúa lên mầm. Khi vẫn cần dùng thuốc, Molluska 700WP với liều 30 g/công (300 g/ha), phun đúng lúc ruộng có nước xăm xắp 2 - 3 cm và giữ nước lại để ốc chết triệt để, diệt nhanh cả ốc lớn, ốc non và ốc con mới nở, giúp lúa lên đều ngay từ đầu vụ và giảm công dặm.

MOLLUSKA 700WP - SẠCH ỐC BƯƠU VÀNG, MÙA MÀNG BỘI THU
Bà con cần tư vấn thời điểm xử lý ốc phù hợp với lịch sạ và điều kiện nước của ruộng nhà mình, vui lòng liên hệ đại lý VFC gần nhất hoặc tổng đài miễn phí 1800 577 757.

Liên hệ tư vấn kỹ thuật: Công ty Cổ phần Khử trùng Việt Nam (VFC) | Website: www.vfc.com.vn | Tổng đài: 1800 577 757 | Điện thoại: (028) 3822 8097 | Email: info@vfc.com.vn