SERIES “LẮNG NGHE CÂY TRỒNG NÓI”

KỲ 03

CÂY LÚA NÓI GÌ TRƯỚC NẮNG HẠN - NGUY CƠ XÂM NHẬP MẶN?

________________________________________

Hạn mặn tại Đồng bằng sông Cửu Long (ĐBSCL) đang trở thành một trong những thách thức lớn đối với sản xuất lúa trong bối cảnh biến đổi khí hậu ngày càng rõ rệt.

Sau Tết Nguyên Đán, nắng nóng thường xuất hiện sớm hơn. Nguồn nước ngọt trong nội đồng dần suy giảm, trong khi nguy cơ xâm nhập mặn gia tăng tại các khu vực ven sông và ven biển.

Nếu biết “lắng nghe” những phản ứng sinh lý của cây lúa, người nông dân có thể hiểu rõ hơn tác động của nắng hạn và mặn. Từ đó, bà con sẽ chủ động áp dụng các biện pháp phù hợp để bảo vệ mùa vụ và giữ vững năng suất.

Khi cây lúa cảm nhận mùa khô đang thay đổi

“Tôi là cây lúa - loài cây đã gắn bó với ruộng đồng ĐBSCL qua nhiều thế hệ. Tôi quen với nhịp điệu của hai mùa mưa nắng. Nhưng những năm gần đây, mùa khô dường như đến sớm hơn… và khắc nghiệt hơn.”

Sau Tết, nhiều khu vực bắt đầu bước vào giai đoạn nắng nóng kéo dài. Khi dòng chảy từ thượng nguồn sông Mê Kông suy giảm và triều cường dâng cao, nước mặn có thể theo các cửa sông tiến sâu vào nội đồng.

Điều này khiến nhiều ruộng lúa phải đối mặt với tình trạng stress hạn - mặn, tức cây vừa thiếu nước vừa chịu áp lực muối trong đất và nước tưới.

Khi cây lúa “khát nước”

“Khi ruộng thiếu nước, tôi cảm nhận rõ sự khô cứng của đất dưới chân mình.”

Ở giai đoạn mạ và đẻ nhánh, nước đóng vai trò vô cùng quan trọng đối với sự phát triển của bộ rễ và sự hình thành chồi hữu hiệu.

Khi hạn xảy ra, đất thiếu ẩm khiến rễ phát triển kém và ít hình thành rễ mới. Rễ không thể hút đủ nước để nuôi thân và lá, khiến quá trình quang hợp bị suy giảm.

Hậu quả là cây sinh trưởng chậm, lá có thể héo vàng, khả năng đẻ nhánh giảm và tiềm năng năng suất đã bị ảnh hưởng ngay từ giai đoạn đầu.

Khi nguồn nước bắt đầu nhiễm mặn

“Điều khiến tôi lo lắng nhất… là khi nguồn nước trong ruộng không còn ngọt như trước.”

Khi độ mặn trong đất hoặc nước vượt quá ngưỡng chịu đựng của cây lúa, cây có thể bị ngộ độc muối, chủ yếu do sự tích lũy của các ion Cl- (Clorua) và Na+ (Natri).

Khi đó, cây lúa gặp khó khăn trong việc hấp thu nước và dinh dưỡng. Các triệu chứng thường thấy là:

- Chóp lá non bị trắng

- Lá cuốn lại và khô dần

- Cây sinh trưởng chậm

- Số chồi hữu hiệu giảm

- Nặng hơn có thể dẫn đến chết cây

Giai đoạn lúa nhạy cảm nhất với hạn mặn

“Điều tôi lo sợ nhất là khi hạn hoặc mặn xảy ra đúng lúc tôi chuẩn bị trổ bông.”

Giai đoạn làm đòng - trổ bông là thời điểm quyết định năng suất của cây lúa. Đây là giai đoạn cây cần nguồn nước ổn định để hình thành hạt phấn và nuôi dưỡng quá trình thụ phấn.

Nếu gặp hạn kéo dài hoặc nước có độ mặn cao, quá trình thụ phấn sẽ bị ảnh hưởng, dẫn đến:

- Tỷ lệ hạt lép tăng

- Hạt nhỏ và nhẹ

- Năng suất giảm đáng kể

Người nông dân giúp cây lúa thích ứng với hạn mặn

“May mắn là tôi không đơn độc trên cánh đồng. Người nông dân luôn dõi theo thời tiết để giúp tôi vượt qua mùa khô.”

Để chủ động ứng phó với hạn và xâm nhập mặn, bà con có thể áp dụng nhiều biện pháp canh tác như:

- Theo dõi độ mặn trước khi lấy nước vào ruộng

- Chủ động trữ nước ngọt khi điều kiện cho phép

- Điều chỉnh lịch thời vụ phù hợp

- Ngâm ruộng rửa mặn, bón vôi để cải thiện đất

- Sử dụng giống lúa có khả năng chống chịu mặn

- Tăng cường sức chống chịu sinh lý cho cây lúa

Trong đó, việc giúp cây duy trì sinh trưởng và phục hồi nhanh khi gặp stress được xem là một giải pháp rất quan trọng.

Tăng sức chống chịu cho cây lúa

“Khi gặp nắng nóng, điều tôi cần nhất là một bộ rễ khỏe và khả năng quang hợp tốt.”

Một số hoạt chất điều hòa sinh trưởng có thể kích thích phát triển bộ rễ, cải thiện khả năng quang hợp và tăng hiệu quả hấp thu dinh dưỡng.

Sản phẩm Tora 1.1SL của Công ty Cổ phần Khử trùng Việt Nam (VFC) là thuốc kích thích sinh trưởng cây trồng chứa hoạt chất tinh khiết Triacontanol, hòa tan hoàn toàn trong nước.

Sản phẩm được nhiều nông dân sử dụng ở giai đoạn mạ và đẻ nhánh nhằm hỗ trợ cây sinh trưởng mạnh, tăng khả năng phục hồi khi gặp điều kiện bất lợi.

Khi cây lúa cần phục hồi sau stress

“Sau những ngày nắng gắt, tôi cần được tiếp thêm năng lượng để tiếp tục phát triển.”

Trong điều kiện stress sinh lý, việc bổ sung Amino Acid sinh học giúp cây phục hồi nhanh hơn vì đây là nguồn nguyên liệu trực tiếp cho quá trình tổng hợp protein và duy trì hoạt động sinh lý của cây.

Delfan Plus của VFC là phân bón lá dạng nước đậm đặc, hấp thu nhanh qua lá và rễ, cung cấp các Amino acid tự do dễ hấp thu.

Sản phẩm giúp ổn định cấu trúc tế bào, duy trì quá trình quang hợp và hỗ trợ quá trình phân hóa đòng. Đặc biệt, Delfan Plus cung cấp Amino Acid Proline giúp cây lúa tăng khả năng chống chịu stress trong điều kiện nắng nóng gay gắt.

Nuôi hạt chắc trong điều kiện bất lợi

“Khi tôi bước vào giai đoạn trổ bông, điều tôi cần nhất là đủ dinh dưỡng để nuôi hạt.”

Ở giai đoạn trổ - nuôi hạt, nhu cầu Kali tăng cao để vận chuyển tinh bột từ lá vào hạt. Sản phẩm Kali “hữu cơ” Amifol K của VFC đặc biệt cần thiết và phù hợp cho cây lúa trong điều kiện này.

Amifol K là sản phẩm được sản xuất với công nghệ mới, chứa hỗn hợp hoạt chất tiên tiến chứa L - Amino Acid tự do và Kali chất lượng cao, giúp cây lúa hấp thụ nhanh, chuyển hóa mạnh, cho lúa cứng cây, hỗ trợ vận chuyển dinh dưỡng lên bông và nâng cao tỷ lệ hạt chắc đem đến năng suất vượt trội.

Lắng nghe cây lúa để giữ vững mùa vàng

“Tôi chỉ là một cây lúa nhỏ giữa cánh đồng rộng lớn. Nhưng khi được chăm sóc đúng cách, tôi vẫn có thể vượt qua nắng hạn và cho mùa vàng bội thu.”

Biến đổi khí hậu đang khiến hạn hán và nguy cơ xâm nhập mặn trở thành thách thức lớn đối với sản xuất lúa tại ĐBSCL. Tuy nhiên, khi người nông dân hiểu rõ nhu cầu sinh lý của cây và áp dụng các giải pháp kỹ thuật phù hợp, cây lúa vẫn có thể thích nghi tốt và duy trì năng suất ổn định.

Hotline Nông dược VFC: 1800 577 757